İş dünyası, gelişim ihtiyacı içinde olan bir profesyonele hem sistematik bir yapı hem de bir ‘yol arkadaşlığı’ sunan “koçluk” kavramının önemini her geçen gün daha iyi kavrıyor.
“Coaching” kelimesi, İngilizce’de değerli malların bir noktadan diğerine taşınması için kullanılan bir ulaşım aracına verilen isim olarak (*) ilk kez 1500’lü yıllarda kullanılmış ve halen de kullanılmakta.
Bugün “koçluk” kelimesinin iş yaşamındaki kullanım alanına baktığımızda, kelimenin bu orijinal anlamını halen koruduğunu görüyoruz.
Koçluk; değerli bir kişinin, bulunduğu noktadan başka bir noktaya ulaşmasını sağlayacak bir araç, bir hizmet. Kelimenin bu yalın anlamı bize koçluğun kimin için olduğunu da anlatıyor. Öncelikle, ‘değerli bir kişi’ ne demek diye soruyoruz hemen burada.
Neye göre ölçülüyor bu değer?
Değerli kişi; yani içinde henüz kullanılmamış bir potansiyeli olan, bu potansiyeli kullanılması sağlandığında yeni bir değer yaratabilecek olan kişi. En önemlisi ise, başka bir yerde olma ihtiyacı veya arzusu içinde olan kişi. Herkesin kendisine özel ve farklı bir değeri olduğu şüphesiz. Belli koşullar ve fırsatlar sağlandığında potansiyelini, yani teknik bilgisini, iletişim becerilerini veya kişisel görüşlerini kullanarak değer yaratabileceği bir alan…
Bu potansiyeli zaten kullanıyorsak, başka bir yere ulaşmaya ihtiyacımız olmayabilir veya bu potansiyeli kullanmak ya da kullanmamak bizim için önemli değildir.
Potansiyelimiz olduğunu biliriz ama illa ki bu potansiyeli sonuna kadar kullanmak gibi bir arzumuz yoktur. “Koçluk kimin?” için sorusuna cevap verirken, en belirgin ve de ayırt edici unsur, gelişim odaklı bir değişim için arzu ve istek olması.
|
|
• Potansiyelini ortaya çıkarmak ve kişisel becerilerini geliştirmek isteyenler • Farklı bakış açılarını keşfetmek isteyenler • Başarmak ve hedeflerine ulaşmak isteyenler • Yaşamı daha dengeli, kaliteli ve anlamlı sürdürmek isteyenler Koçla çalışmaya başladıktan sonra neler değişir ? • Kendinizle ilgili farkındalık yaratırsınız. • Hedeflerinizi daha kolay ve etkin bir şekilde belirlersiniz. • Kaynaklarınızı daha etkin kullanmaya başlarsınız. • Öz disiplin sağlarsınız. • Önceliklerinizi belirlersiniz. • Ertelemeyi bırakırsınız. • Etkili adımları atmaya hemen başlarsınız. • Hatalarınızdan ders çıkarır, sürekli öğrenerek performansını artırırsınız. • İş ve özel yaşam dengenizi kurarsınız • Yaşamınızın lideri olursunuz. Koç ve danışan arasındaki ilişki nasıl olmalıdır? Koçluk ilişkisi karşılıklı güven, dürüstlük, saygı ve sorumluluk temelline dayanır. İki tarafın da birbirini dinlemesi ve yeni fikirlere açık olması gerekir. Konuşulanlar gizlilik esasına bağlı olarak sadece koç ve danışan arasında kalır. Koçluk ilişkisi ne kadar sürmelidir? Genellikle iki ila altı aylık veya bir yıllık dönemler için koçla anlaşma yapılır. Sürenin uzunluğu üzerinde çalışacağınız proje veya hedefe bağlıdır. Bununla birlikte, sürenin gelişmelere göre uzaması veya bu hizmetten fayda sağlamadığınızı düşünüyorsanız kısalması mümkündür. Çoğu koç ilk tanışma görüşmesini ücretsiz yapmaktadır. Bu görüşme, hem koçun danışanın mevcut durumunu ve beklentilerini anlamasına, hem de danışanın koç hakkındaki ilk izlenimi edinmesine olanak tanır. Görüşmeler yarım saat veya bir saatlik seanslar olarak planlanmakta ve yüz yüze veya telefon üzerinden yapılmaktadır. E-posta yoluyla iletişim kurma yöntemi de uygulanmaktadır. Birlikte belirlediğiniz hedefe ulaştığınızda koçluk hizmeti de sonlanır. Üzerinde çalışacağınız yeni hedefler için ise tekrar koçluk hizmeti almanız mümkündür. Kurumuzda koçluk ve/veya mentorluk sistemini hayata geçirmek için neler yapılabilir?
• Bu konuda hizmet veren bir danışmanlık şirketiyle çalışmanız işlerinizi kolaylaştırır ve sistemin kurumunuza en uygun şekilde oluşturulup takip edilmesini sağlar. • Kurum içinde yetiştireceğiniz koç veya mentorlara gerekli eğitimler verilmelidir. Ayrıca eğitim sonrasında bu becerilerde yetkin hale gelmeleri amacıyla her birine belli bir süre için (ortalama üç ay) dışarıdan bir koçun destek vermesi veya grup olarak koçluk almaları ve attıkları adımları değerlendirmeleri faydalı olacaktır. |
|
Koçluk hizmetinin sonuçları nedir? |
İş dünyasında yönetim basamaklarını tırmandıkça kişilerin performansları hakkında aldıkları geribildirim azaldıkça, üst düzey yöneticiler kendilerine yapıcı geribildirim verecek bir koça ihtiyaç duyuyorlar.
Pfizer, Unilever, American Express, Philips gibi dünya devleri koçluk hizmeti için ciddi geniş bütçeler ayırıyorlar. Bu kadar yüksek yatırıma acaba değiyor mu? Manchester Inc. tarafından yapılan bir araştırmanın sonuçları fazlasıyla değdiğini gösteriyor. Koçluk programlarına yapılan yatırımın geri dönüşü (ROI- Return on Investment) yapılan ilk harcamanın 5.7 katı olarak bulunmuş. Aynı araştırmaya göre, bu hizmeti alan yöneticilerde de çok olumlu gelişmeler görülmüş. Yöneticilerin
• % 77'sinde astlarıyla olan ilişkilerde iyileşme • % 61'inde iş tatmininde artış • % 67'sinde takım çalışmasında artış kaydedilmiş.
Bu faydaların yanı sıra koçluk hizmetinin klasik eğitimlere göre de çeşitli avantajları var. En önemlisi de kişinin üzerinde kalıcı bir değişim sağlaması. Case Western Reserve Üniversitesi'nde yapılan bir araştırmaya göre koçluğun etkisi yedi sene sürüyor. Eğer özel bir takip sistemi kurulmazsa, seminerlerde bu etki birkaç ayla sınırlı kalmaktadır.
|
• Koçluk, gelecek ve sonuç odaklıdır. • Koçluk, kişiyi harekete geçiren itici güçtür. • Danışan, koçluk sürecinde kendisi ve ilişkileri üzerinde farkındalık kazanır. • Danışan, süreç boyunca işinde ve özel yaşamında kullanabileceği yeni beceriler geliştirir. • Danışan, kendisini sorgulamayı ve geliştirmeyi öğrenir.
Koçluk hizmetinin sonuçları nedir? İş dünyasında yönetim basamaklarını tırmandıkça kişilerin performansları hakkında aldıkları geribildirim azaldıkça, üst düzey yöneticiler kendilerine yapıcı geribildirim verecek bir koça ihtiyaç duyuyorlar.
Pfizer, Unilever, American Express, Philips gibi dünya devleri koçluk hizmeti için ciddi geniş bütçeler ayırıyorlar. Bu kadar yüksek yatırıma acaba değiyor mu? Manchester Inc. tarafından yapılan bir araştırmanın sonuçları fazlasıyla değdiğini gösteriyor. Koçluk programlarına yapılan yatırımın geri dönüşü (ROI- Return on Investment) yapılan ilk harcamanın 5.7 katı olarak bulunmuş. Aynı araştırmaya göre, bu hizmeti alan yöneticilerde de çok olumlu gelişmeler görülmüş. YöneticilerinKoçluk hizmetinin sonuçları
|
Lider deyince akla genellikle askeri, siyasi ve spor takımlarının başını çekenler gelir. Atatürk ve Fatih Terim liderlik konusunda belki de bizim ülkemizde akla gelen ilk isimlerdir. Liderlerin genellikle net bir hedefleri ve bu hedefe ulaşmak için planları vardır. İnsanlar rast gele lider olmazlar. Ünlü Amerikan başkanı Eisonhower liderlik konusunu tarif ederken bir parça ip kullanırdı. İpi masaya uzun uzadıya yatırır ve sonra da eliyle ipi çeker ve şöyle derdi “ipi nereye çekerseniz gelir ama onu itmeye çalışırsanız hiçbir şey olmaz”. Bu çok anlamlı bir yaklaşımdır. Bu söylemden anlaşılan odur ki liderlik itip kakma ile olmaz sürükleyici olmak gerekir.
Liderlik nedir?
Liderlik değişik şekillerde tanımlanabilir. Bir lider genellikle motive edici, etkileyici, güzel örnekler verebilen ve yol gösteren kişidir. Liderlik yapmanın gerekleri arasında insan, etkileme gücü, hedef, ve iletişim olması gerekir.
İletişim
Liderliğin tarifini yaparken liderlik için etki, hedef, ve iletişimin olması gerektiğini belirtmiştik. Güçlü bir liderlik için çok etkin bir iletişim olması gerekir. İletişim her konuda olduğu gibi liderlikte de önemlidir.
İletişim yazma, okuma, dinleme ve konuşma gibi pek çok faaliyeti içeren iki yönlü bir faaliyettir. İletişimcilerin tavsiyesi şudur “ağız ve kulaklarını kullanma oranı bunların delik sayısı ile orantılı olsun”. Bundan da elde edilen nasihat az konuşup çok dinlemektir.
Dinleme
Dinleme insanların en çok yapması gereken ama üzerinde en az durulan bir iletişim türüdür. Liderlik ve yöneticiliğin en önemli gereklerinden biri dinlemesini bilmektir. Dinlemesini bilen yönetici sorunları ve ekibini daha iyi tanır ve sorunlara daha kolay çözüm bulur.
Dinlemenin değişik şekilleri vardır:
İçeriği dinleme. Dinleyen konuşanın ne dediğini anlamaya çalışır. Kritik dinleme: konuşmacının ne demek istediğini anlamaya çalışılan dinlemedir. Empati: konuşmacının ruh halini, hissiyatını anlamak için yapılan dinlemedir. Dinleyici çoğu kez kendisini konuşanın yerine koyarak dinler.
Aktif dinleme: Uyuşmazlıkların çözümü ve farklılıkların giderilmesi için yapılan dinlemedir. Dinleyici vücut dili de kullanarak konuşanı doğru anlayıp anlamadığını da sorgulayarak dinler. Sözel olmayan Konuşma
İletişim çoğu kez ağızdan çıkan kelimeler olarak kabul edilir. Halbuki insanlar arasında konuşma olmadan da iletişim vardır. Vücut dili ile çok etkili iletişimler yapılmaktadır. Başı iki yana sallama, yukarı aşağı sallama, kaşları çatma veya kaldırma gibi hareketlerin hepsinin de anlamı vardır.
İletişim Engellerini aşmak
İletişim konusunda gerek işletmeler bazında gerekse kişisel açıdan iletişe engel faktörler vardır. Yapısal açıdan bazı işletmelerde ast üst arasındaki iletişim kolay olmayabilir. Bazı yöneticiler iletişime açık olmayabilirler veya kendilerine ulaşmak kolay olmayabilir.
İletişime kişisel açıdan en büyük engel kişisel varsayımlardır. İnsanların diğer birisine karşı varsayımlarda bulunması onları anlamasına engel olabilir.
Satış ekibi açısından etkin iletişim için bazı koşullar aşağıdaki gibi sıralanabilir:
İletişimde basit ve anlaşılır bir lisan kullanılmalı Etkin bir şekilde dinleme Duyguların etkisinden arınmalı Sözel olmayan iletişim işaretelerine dikkat etmeli Mentorler vasıtası ile lider yetiştirmek
En çok sorulardan birisi “lider yaratılabilir mi?” sorusudur. Bazı değerler olmadan bir kişinin lider olarak yetiştirilmesi mümkün değildir. Ancak iyi bir seçim sonrasında işe alınan elemanlar arasında ön plana çıkan ve liderlik vasıfları olan elemanların bir amir tarafından yetiştirmeleri ve gelişmelerini sağlamaları mümkündür. Mentor adı verilen amirler himayelerine aldıkları elemanın en iyi şekilde yetişmesi için ona her türlü desteği verirler. Yıllarca uğraşarak elde ettikleri deneyimleri onlara aktarırlar. Sorularına cevap verirler ve bir ağabey-kardeş ilişkisi içerisinde liderlik vasıflarının gelişerek ön plana çıkması çabuklaştırılabilir.
Yöneticilik ve Liderlik
Çoğu kez liderlik ile yöneticilik birbirleri ile karıştırılırlar. Ancak ikisi çok farklı olaylardır. Örneğin yöneticilik öğrenilen eğitimi alınabilen bir konudur. Liderlik ise insanların kendi doğal yapısından ve içten gelen bir olaydır. Yöneticilik için eğitim alınabilir, okula gidilebilir ve neticede aldığı eğitim ve tecrübelerle kişi iyi bir yönetici olabilir. Ancak liderlik konusunda ne kadar okursak okuyalım veya ne kadar konuşursak konuşalım bu lider olmamız için yeterli olmayabilir. Çok büyük işletmelerde yöneticiler bazen önemli sorunlar yaşarlar. En seçme yöneticiler kendileri ile çalışanlarla geçinmeyebilir ve lider olarak benimsenmez. Buna en güzel örnek ITT firmasının en üst düzeye atadığı yöneticisinin yardımcıları ile düştüğü anlaşmazlık yüzünden işten atılmasıdır. Çünkü bu yönetici takımına liderlik yapamadı benimsenmedi.
Liderlik, etki ve güç
Yöneticilerin, bulundukları makam itibarı ile bazı güçleri vardır. Örneğin bir yönetici yanında çalışanın maaşı hakkında, çalışma saatleri ve koşulları hakkında, ceza ve ödüllendirme yetkileri vardır. Bu güç hem yönetici tarafından hem de yönetilen tarafından bilinmektedir. Bir diğer güç yetkili ve etkili kişilerden alınan güçtür. Kendisi direkt olarak etkili olmasa da etkili olan kişilerle arası iyi olduğu için kendisi de dolaylı olarak güçlüdür. Bir diğer güç ise uzmanlık gücüdür. Liderler bilgi, deneyim ve kabiliyetleri sayesinde uzmandırlar ve bu uzmanlıkları kendilerini çok kuvvetli yapar. Eğer üst düzey yöneticiler uzmanlıklarını ön plana çıkararak teşvik edici, katılımcılığın sağlandığı, yaratıcılığın ön plana çıktığı bir ortam yaratabilirse herkesin de başarılı olabileceği bir ortam doğar.
Bir kuruluş elemanlarının üç tür davranışları olabilir. Bunlardan bir tanesi kararlı ve istekli davranmadır. Bu davranış sahibi kişi amirlerinin/kıdemlilerin söylediklerini yerine getirmek için elinden geleni yapar. Diğer davranış şekli uymaktır. Eleman verilen talimatları ya da görevleri benimsemekle beraber bunlara uyar. Son olarak ise resistan davranış biçimi vardır. Bu durumda olan elemanlar söylenenlere hep karşı çıkar ve ortaya direnç koyarlar.
Liderlik teorileri
Trait teorisi liderliğin tamamen kişisel değerlerden ve niteliklerden kaynaklandığını savunur. Bu teoriye göre samimiyet, hevesli olmak, inisiyatif sahibi olmak ve ısrarlı olmak önemli kişisel özelliklerdir.
İkinci teori ise liderliğin davranışsal olduğu konusundadır. Bu teori liderlerin değer ve kişisel durumlarına değil ne yaptıklarına bakar. Liderlerin nasıl giyindiği, nasıl konuştuğu ve genelde nasıl davrandıklarını araştırılır.
İlk iki teori trait ve davranış teorileri lider üzerinde durur. Üçüncü teori olan contingency teori uygunluk konusunu da gündeme getirir. Yani liderlik kendi başına ele alınacak bir olay değil zamanın ve liderin arkasındaki takipçilerinin de önemli olduğu ifade edilir. Etkin bir liderlik aşağıdaki hususlara dayanır:
grup üyeleri ile olan ilişkilerin kalitesi liderin pozisyonundan doğan resmi güç grubun hedefinin belirginliliği.
Liderlik Türleri
Liderler otoriter, dominant, işbirliği ruhu, demokrat, ve laissez-faire yani oluruna varır şeklinde davranabilirler. Bu liderlik tiplemeleri ne doğru ne de yanlıştır. İyi bir lider içinde bulunan durum ve zamana göre uygun olanı seçer. Ayni şekilde liderin etkisi altındaki grubun yapısı ve ortam da hangi tipin geçerli olmasında etkendir. |
|
Koç kimdir, katma değeri nedir? |
1-Koç kimdir, katma değeri nedir?
Koç, amacınıza ulaşmanızda sizi harekete geçirecek ve gelişmeleri sizinle birlikte izleyecek kişidir. Koç, zenginliğinizi ve potansiyelinizi açığa çıkaran, sizi hem zorlayan hem de motive eden kişidir. Koç, sizin istediğiniz yaşamı sürdürme yolculuğunuzda ortağınızdır. Koç, kendinizi tanımanızı sağlar. Koç, hedeflerinizi gerçekleştirmek için gereken araçları, yapıyı ve desteği temin eder. Koç, olumlu ve olumsuz alışkanlıklarınızı fark etmenizi sağlar. Koç, vizyonunuzu gerçeğe dönüştürme sürecini sizinle paylaşır.
2-) Koçluk neden işe yarar?
Koçluk, gelecek ve sonuç odaklıdır. Koçluk, kişiyi harekete geçiren itici güçtür. Danışan, koçluk sürecinde kendisi ve ilişkileri üzerinde farkındalık kazanır. Danışan, süreç boyunca işinde ve özel yaşamında kullanabileceği yeni beceriler geliştirir. Danışan, kendisini sorgulamayı ve geliştirmeyi öğrenir.
3-)Koçluk süreci nasıl işliyor?
Herşeyden önce koçluk programları, koç ile danışan arasında güven ve gizlilik gerektiren bir "ortaklık" ilişkisine dayanıyor. Bunun yanı sıra karşılıklı sorumluluk ve istikrarlı bir çalışma gerekiyor. Koçun üzerinde durduğu konular danışanın güçlü ve gelişmeye açık yönleri ile hedefleri. Süreçteki temel amaç ise danışanın vizyonunu gerçekleştirmesi için eylem adımlarını belirlemek, performansını artırmak ve süreç boyunca kendisine ayna tutmasını sağlamak. Programın işleyişi, koç ile periyodik olarak (genelde haftada bir) yapılacak birebir görüşmeler ve her seansın sonunda alınacak kararlara dayanıyor. Her görüşmede bir öncekinin kararları ve danışanın dönem içinde yaptıkları değerlendiriliyor. Başarılar birlikte kutlanırken, danışanın hatalardan ders çıkarması ve stratejisini sürekli olarak geliştirmesi sağlanıyor.
Cevaplarınızı bulmaya hazır mısınız? Hazırım diyorsanız, sizi çok zevkli bir yolculuk bekliyor...
4-)Koçunuzu hangi kriterlere göre seçmelisiniz?
Dünyada koçluk eğitimi veren çeşitli kuruluşlar, enstitüler bulunmaktadır. Hizmet aldığınız koçun uluslararası tanınırlığı olan (akredite olmuş) bir kurumdan eğitim almış olması, etik kurallara bağlı çalışıyor olması ve International Coach Federation (ICF) üyesi olması iyi göstergelerdir. İhtiyaç duyduğunuz alanda geçmiş deneyime sahip olması da tercih edilmelidir. NLP de koçluk alanında sıkça kullanılan çok faydalı bir yöntemler bütünüdür. Uluslararası standartlar ve etik kurallar hakkında daha detaylı bilgiyi ICF web sitesinden edinebilirsiniz: www.coachfederation.org
5-)Kimler koçlarla çalışır?
Potansiyelini ortaya çıkarmak ve kişisel becerilerini geliştirmek isteyenler Farklı bakış açılarını keşfetmek isteyenler Başarmak ve hedeflerine ulaşmak isteyenler Yaşamı daha dengeli, kaliteli ve anlamlı sürdürmek isteyenler
6-)Koçla çalışmaya başladıktan sonra neler değişir? Kendinizle ilgili farkındalık yaratırsınız. Hedeflerinizi daha kolay ve etkin bir şekilde belirlersiniz. Kaynaklarınızı daha etkin kullanmaya başlarsınız. Öz disiplin sağlarsınız. Önceliklerinizi belirlersiniz. Ertelemeyi bırakırsınız. Etkili adımları atmaya hemen başlarsınız.
7-)Koç ve danışan arasındaki ilişki nasıl olmalıdır?
Koçluk ilişkisi karşılıklı güven, dürüstlük, saygı ve sorumluluk temelline dayanır. İki tarafın da birbirini dinlemesi ve yeni fikirlere açık olması gerekir. Konuşulanlar gizlilik esasına bağlı olarak sadece koç ve danışan arasında kalır. 8-)Koçluk diğer yöntemlerden nasıl farklıdır?
Koç cevaplara önceden sahip değildir ve size doğrudan hazır çözüm sunmaz. Koç çözümü kendi kendinize bulmanızı ve belli yöntem kullanarak bu yaklaşımın sizde bir alışkanlık hale gelmesini sağlar. Kendi kendinize yeterliliğinizi artırır. Zira, cevabın kendisi sadece sizde saklıdır; koç bunu açığa çıkarır ve kendinizi gerçekleştirmenizi sağlar. Danışman yaklaşımı: "İşte çözüm budur, bunu uygulayın." Eğitmen yaklaşımı: "En iyi uygulama yöntemi böyledir..." Psikolog/terapist yaklaşımı: "Böyle davranmanızın sebebi..." Mentor yaklaşımı: "Beni takip edin, yaptıklarımı örnek alın." Koç yaklaşımı: "Ne yapmayı amaçlıyorsun?" Hatalarınızdan ders çıkarır, sürekli öğrenerek performansını artırırsınız. İş ve özel yaşam dengenizi kurarsınız Yaşamınızın lideri olursunuz.
9-)Koçluk ilişkisi ne kadar sürmelidir?
Genellikle iki ila altı aylık veya bir yıllık dönemler için koçla anlaşma yapılır. Sürenin uzunluğu üzerinde çalışacağınız proje veya hedefe bağlıdır. Bununla birlikte, sürenin gelişmelere göre uzaması veya bu hizmetten fayda sağlamadığınızı düşünüyorsanız kısalması mümkündür. Çoğu koç ilk tanışma görüşmesini ücretsiz yapmaktadır. Bu görüşme, hem koçun danışanın mevcut durumunu ve beklentilerini anlamasına, hem de danışanın koç hakkındaki ilk izlenimi edinmesine olanak tanır. Görüşmeler yarım saat veya bir saatlik seanslar olarak planlanmakta ve yüz yüze veya telefon üzerinden yapılmaktadır. E-posta yoluyla iletişim kurma yöntemi de uygulanmaktadır. Birlikte belirlediğiniz hedefe ulaştığınızda koçluk hizmeti de sonlanır. Üzerinde çalışacağınız yeni hedefler için ise tekrar koçluk hizmeti almanız mümkündür.
10-)Kurumuzda koçluk ve/veya mentorluk sistemini hayata geçirmek için neler yapılabilir?
Bu konuda hizmet veren bir danışmanlık şirketiyle çalışmanız işlerinizi kolaylaştırır ve sistemin kurumunuza en uygun şekilde oluşturulup takip edilmesini sağlar. Kurum içinde yetiştireceğiniz koç veya mentorlara gerekli eğitimler verilmelidir. Ayrıca eğitim sonrasında bu becerilerde yetkin hale gelmeleri amacıyla her birine belli bir süre için (ortalama üç ay) dışarıdan bir koçun destek vermesi veya grup olarak koçluk almaları ve attıkları adımları değerlendirmeleri faydalı olacaktır.
|
|
|